Երկրի ցամաքային տարածությունները ծածկված են փխրուն շերտով, որն անվանում են հող: Հող չկա միայն ցամաքի սառցածածկ տարածքների և ժայռերի վրա:

Հողը Երկրի վրա գոյանում է շատ դանդաղ, հազարավոր ու միլիո­նավոր տարիների ընթացքում: Իսկ ինչպե՞ս է դա տեղի ունենում:

Ցամաքը կազմող ապարները Արեգակի ճառագայթների, քամու, անձրևի, ձյան ազդեցությունից տաքանալով ու սառչելով, քայքայվում են. ապարների խոշոր կտորները վերածվում են մանր կտորների, իսկ մանրերը` կավի և ավազի: Սակայն դա դեռևս հող չէ: Որպեսզի այն դառ­նա հող, անհրաժեշտ է, որ այդ քայքայված նյութերին ավելանա հումուս: Իսկ հումուսն առաջանում է մահացած բույսերի ու կենդանիների մնա­ցորդներից:

Քայքայված ապարի ու հումուսի միախառնումից գոյանում է հողը: Բույսերի սերմերը, ընկնելով հողի մեջ, ծլում են, աճում, և մարդը բերք ու բարիք է ստանում: Իսկ լերկ քարի մակերեսին սերմը չի կարող ծլել:Հողի ամենակարևոր հատկությունն այն է, որ այնտեղ աճում են բույսերը:

Հողում միշտ կան նաև շատ մանր օրգանիզմներ, որոնց անվանում են մանրէներ: Հենց դրանց միջոցով են քայքայվում բույսերի և կենդանի­ների մնացորդները և վերածվում հումուսի: Հողում ապրում են նաև որդեր, միջատներ, խլուրդներ և մկներ։ Հողի մեջ մեջ միշտ ջուր և օդ կա։ Բույսերի աճի համար դա շատ կարևոր է։
Հողի կազմից կախված են նրա փխրունությունը և ջուրը պահելու հատկությունը: Օրինակ, եթե ավազը հողի մեջ շատ է, ապա այդպիսի հողում ջուրը արագ ներծծվում է և հեռանում գետնի խորքերը: Եթե հողում կավն է շատ, ապա այնտեղ ջուրը դանդաղ է ներծծվում, այդ պատճառով կավով հարուստ հողերը շատ ջուր են պարունակում:
Շատ հումուս պարունակող հողերը փուխր են լինում և կարողանում են իրենց մեջ ջուր և օդ պահել:
Հողի բաղադրությունից կախված է նաև նրա գույնը: Լինում են տարբեր գույնի հողեր: Որքան հողում հումուսը շատ է, այնքան դրա գույնը մուգ է: Ամենից շատ հումուս պարունակում են սևահողերը: Մարդիկ վաղուց իրենց կարիքները բավարարելու համար մշակում են հողը: Իսկ ի՞նչ է նշանակում դա:

Հողը մշակել նշանակում է ճիշտ ժամանակին վարել, փխրեցնել, ջրել, մանրացնել կոշտերը, անհրաժեշտության դեպքում` պա­րարտացնել, մշակաբույսերի սերմեր ցանել և բերք ստանալ:

Մշակելով հողը` մարդիկ պետք է հոգ տանեն նաև դրա պահպանու­թյան մասին, հողը վարել ճիշտ ժամանակին, պարարտացնել, աճեցնել խիտ արմատներ ունեցող բույսեր, դաշտերի շուրջը ստեղծել անտառաշերտեր:

Ջուրը բնության մեջ ամենատարածված նյութն է: Դու արդեն գիտես, որ երկրագնդի մակերեսի մեծ մասը ծածկված Է ջրով: Երկրի վրա դժվար Է գտնել որևէ վայր, որտեղ ջուր չլինի: Ջուրն ամենուր է’ օվկիանոսում ու ծովում, գետում ու լճում, գետնի տակ ու հողում: Ջուր կա նույնիսկ առաջին հայացքից անջուր թվացող անապատում: Շատ ջուր կա օդում (ամպ, մառախուղ, գոլորշի, անձրև, ձյուն): Շատ ջուր կա նաև կենդանի օրգանիզմներում’ ամեն մի բույսի, կենդանու, մարդու մեջ: Առանց ջրի բուսական և կենդանական աշխարհն ամբողջությամբ կոչնչանար, այսքան գեղեցիկ մեր մոլորակը կվերածվեր անկենդան երկնային մարմնի, ինչպիսին, ասենք. Լուսինն է: Առանց ջրի մարդը կարոդ է ապրել մի քանի օր միայն:

Մարդը ջուրն օգտագործում է իր առօրյա կյանքում, ինչպես նաև դաշտերը, այգիները և բանջարանոցները ջրելու համար: Շատ ջուր է անհրաժեշտ գործարաններին ու ֆաբրիկաներին: Ծովերի ու գետերի ջուրն օգտագործվում է նավարկության և ձկնորսության համար:
Ջուրը կյանքի աղբյուր է: Առանց ջրի Երկրի վրա կյանք չի կարող լինել:
Բնության մեջ ջուրը գտնվում է հեղուկ (սովորական ջուր), պինդ (սառույց, ձյուն, կարկուտ) և գազային (գոլորշի) վիճակներում: Հեղուկ վիճակում մաքուր ջուրն անգույն է, անհամ, անհոտ, թափանցիկ և հոսուն: Շատ նյութեր ջրում լավ են լուծվում:
Երկրի վրա գտնվող ջուրն արևի և քամու օգնությամբ շարունակ «ճանապարհորդում է»: Այժմ պարզենք, թե ինչպես է դա տեղի ունենում: Արևը տաքացնում է օվկիանոսների, ծովերի, գետերի, լճերի և ցամաքի մակերևույթը: Այդտեղից ջուրը գոլորշիանում է ևբարձրանում վեր, մեծ բարձրությունների վրա այն վերածվում է մանր կաթիլների կամ սառցաբյուրեղների, որոնցից առաջանում են ամպեր: Ամպերից էլ ջուրը անձրևի կամ ձյան տեսքով թափվում է ցած: Ցամաքի վրա այդ ջրի մի մասը հոսում է դեպի գետերն ու լճերը, մյուս մասը ներծծվում է հողի մեջ: Ներծծված ջուրը մասամբ նորից դուրս է գալիս Երկրի մակերես՝ աղբյուրների տեսքով և սկզբնավորում առվակներ ու գետեր: Գետերը հոսում են դեպի ծովերն ու օվկիանոսները: Եվ այդպես շարունակ’ ջուրը շրջապտույտ է կատարում ։

Ապրելով և աշխատելով բնության մեջ՝ մարդն էլ անխուսափելիորեն ներգործում է բնության վրա և փոփոխում այն: Ինչպե՞ս է դա տեղի ունենում: Հսկայական հողատարածքներ հազարամյակներ շարունակ մշակվել են մարդու կողմից, յուրացվել են նոր տարածություններ: Կառուցվել են խոշոր քաղաքներ, մեծ ջրամբարներ, ինչի արդյունքում հսկայական տարածքներ անցել են ջրի տակ:

Մարդը երկրի ընդերքից այնքան օգտակար հանածոներ է արդյունահանել, որ դրա արդյունքում անգամ լեռներ են հողին հավասարվել: Այս ամենով մարդը աստիճանաբար փոխում է երկրագնդի դեմքը: Այսօր արդեն մեր երկրագնդի վրա շատ քիչ տարածքներ կան, որոնց մարդու ձեռքը չի դիպել: Այս գործընթացը շարունակվում է, այսինքն՝ մարդը շարունակում Է վերափոխել բնությունը: Այդ փոփոխությունները շատ հաճախ բնական միջավայրի համար կործանարար են, քանի որ բնությունը չի հասցնում վերականգնել իր հարստություններն այն արագությամբ, ինչ չափով, որ մարդը օգտագործում է դրանք: Մարդկությունը գիտակցում է բնությանը հասցրած  վնասների հետևանքները: Նույնիսկ կատարվել են հաշվարկներ, որոնք ցույց են տալիս այդ վնասների վատ հետևանքները հենց մարդու կյանքի և առողջության վրա: Բայց այդուհանդերձ, մարդն անընդհատ շարունակում է վերափոխել բնությունը՝ դրանով նաև շարունակելով իր վնասակար գործունեությունը: Ինչո՞ւ: Նախ՝ տարեցտարի ավելանում է երկրագնդի բնակչության թիվը, հետևաբար մեծանում են նաև նրա պահանջմունքները: Դա իր հերթին պահանջում է բնությունից ավելի շատ հարստություններ վերցնել: Բացի այդ, մեծ թափով զարգանում, հզորանում և կատարելագործվում են այն մեքենաներն ու սարքավորումները, որոնցով մարդը կորզում է բնության հարստությունները: Ստացվում է, որ մարդը հայտնվել է մի յուրօրինակ կախարդական շրջանի մեջ: Մի կողմից նա չի կարող չօգտագործել բնության հարստությունները, մյուս կողմից՝ վնասում է բնությանը՝ գիտակցելով դրա հետևանքները: Այսպես, օրինակ՝ մարդու համար կարևոր նշանակություն ունի բնափայտը: Փայտից նա պատրաստում է տարբեր իրեր, օգտագործում է դրանք շինարարության մեջ, ստանում է թուղթ և այլն: Այդ նպատակով ամեն տարի հարյուր հազարավոր հեկտար անտառներ են հատվում: Դրա հետևանքով ոչնչանում են նաև հատվող ծառերի կողքին աճող բույսերը և կենդանիների բնակատեղիները: Անտառների կրճատման հետևանքով նվազում են թթվածին արտադրող և օդը մաքուր պահող բուսածածկ տարածքները, դրա հետևանքով էլ քամին, անձրևը քշում-տանում են հողը: Փաստորեն ստացվում է, որ մարդը իր կարիքների համար հատում է անտառը, բայց գիտակցում է, որ դրանով անդառնալի հարված է հասցնում ինչպես բնությանը, այնպես էլ սեփական առողջությանը, որովհետև անտառները թթվածին արտադրող բնական գործարաններ են: Դրանց պատկերավոր անվանում են նաև երկրագնդի թոքեր:

Այսպիսով՝ մարդը չի կարող խուսափել բնական միջավայրը փոփոխելուց, բանի որ դրանով է բավարարում իր պահանջմունքները, բայց և պարտավոր է հնարավորինս վերականգնել բնությանը իր պատճառած վնասները: Պետք է միշտ հիշել, որ բնության բարիքներից օգտվելու են նաև հաջորդ սերունդները:

нитки-чио

майка-что

лейка-что

чайник-что

чай-что

носки-что

сова-кто

ексаватр-что

этаж-что

сарафан-что

клас-что

сорока-кто

коса-что

сорочкаю-что

рисунок-что

сестра-кто

1.

Кто?	Что?
Мальчик	школа
девочка	карандаш
кот	торт
Корова, тигр, учитель, дедушка, слон	Телефон , книга, картина, стол, дверь, часы, шкаф, шарф

Мальчик, девочка, школа, карандаш, торт, телефон, кот, корова, книга,

, учитель, стол, стул, дверь, дедушка, часы, шкаф, шарф, слон,

Напишите слова так, чтобы получились предложения:

1. меня, У, игрушки, есть, новые.
2. У меня есть  новые игрушки.

• У, красивая, тебя, есть, кукла?

У тебя есть красивая  кукла? ___________________________________________________________

• меня, синая, У, ручка, есть.

У меня есть  синяя ручка. _____________________________________________________________

• тебя, есть, маленькая, кошка, У?
• У тебя есть маленькая кошка?
• У, хороший, меня, есть, друг.

У меня есть хороший друг .

2.

один__________ два__________ три__________ четыре пять__________  шесть семь восемь_______________ девять

10.десять

                    Вставьте слова мой, моя.

1. Это мой дом.

• Это моя сестра.
• Это мой друг.
• Это моя кошка.
• Это мой карандаш.
• Это мой самолёт.

Вставьте слова мой, моя, и твой, твоя.

1. Это мой грузовик, а это твой  грузовик.

• Это моя  подруга, а это твоя подруга.
• Это мой билет, а это твой билет.
• Это моя собака, а это твой кот.
• Это мой карандаш, а это твоя ручка.

3.

В словах перемешались буквы. Поставьте буквы на свои места и снова получите слово.

Весенняя одежда

1. КРУТКА-куртка

2. АШПКА-шапка

3. САПГОИ-сапоги

4. ПЕРЧТАКИ-перчати

5. ШАФР-Шарф

8. ПАЛЩ-плащ

9. ТУФИЛ-туфли

10. ЮКАБ-юбка

1.  Измени порядок букв, найди слово и запиши.

 кслас  класс

ложак ложка

неучки ученик                                

учкра ручка

еналп пенал

шанкарда карандаш

уитьелч учитель

2. Малыши  заблудились, найди их и напиши

поросёнок

телёнок

                                             Свинья поросенок

                                            слон  слоненок

львёнок

утёнок

                                           лев    львенок____________________                                           гусь   гусенок      

тигрёнок

                                        кошка котенок                                 

котёнок

                                       курица цыпленок

цыплёнок

                                         тигр тигрёнок

слонёнок

                                        утка утенок

гусёнок

                                       корова  телёнок

3.

Зеленая елк,веселая песна,осеннее пальто,черный теленок,жолтый лимон,идем гулят.

одно банк. 1) один                2) одна                3) одно окно.  1) одна               2) один               3) одно море.   1) одна                2) один                3) один ресторан.  1) одно                       2) одна                       3) одна чашка. 1) один                  2) одна                 3) одно пальто.  1) одна                   2) один                   3) один журнал.  1) одна                               3) одна книга.  1) одно                        2) одна                        3) один

2. Спиши. Вставь нужные буквы.
   Хорошо весной в лесу]. А в горах ещё лучше. На
   зелёных склонах цветут цветы. Птицы поют. Каждый цветок раскрывается навстречу солнцу. Каждая
   птица поёт, подняв к солнцу раскрытый клювик!
   Хорошо!

Урок 2.Прочитайте текст. Ответьте на вопросы.  Запишите ответы

Здравствуйте, меня зовут Ирина Сергеева. Я школьница. Мои друзья тоже школьники. Мы много читаем и пишем, слушаем. Это очень интересно.

А ещё мы любим отдыхать, играть, разговаривать. Обычно мы много работаем. Но летом мы всегда отдыхаем. Я люблю отдыхать на море. На море хорошо отдыхать летом. Летом солнце. Днём всегда жарко, а вечером и ночью тепло. Моя семья всегда отдыхает летом. А осенью, зимой и весной наша семья работает.

Мой папа экономист. Он всегда много работает. Много думает, читает, считает. Мой папа работает и в субботу. Обычно он отдыхает в воскресенье. В воскресенье папа слушает радио, читает журналы, смотрит телевизор.

Моя мама врач. Она тоже много работает. Но мама отдыхает и в субботу, и в воскресенье. Мама говорит, что она любит работать и не любит отдыхать. А я люблю и работать, и отдыхать.

1) Как её зовут? её зовут Ирина

2) Кто она? она школьница.

3) Кто её друзья? её друзья школьники

4) Что они делают? они читают и писают

5) Что они любят делать? они любят отдыхать, играть, разговаривать.

6) Когда они любят отдыхать? они любят отдыхать летом

7) Когда солнце? Летом солнце

8) Когда жарко? жарко Летом

9) Когда тепло? вечером и ночью тепло

10) Что они делают зимой? зимой наша семья работает

11) Что всегда делает папа? много работает папа

12) Что он делает в воскресенье? он отдыхает

13) Когда отдыхает мама? мама отдыхает и в субботу

14) Что говорит мама? Мама говорит, что она любит работать и не любит отдыхать

 15) Что любит делать Ирина? Ирина люблю и работать, и отдыхать.

403.Կատարի՛  գումարում և արդյունքը ստուգիր հանումով։

Ա)3245+125=3370

3370-125=3245

Բ)3526+514=4040

4040-514=3526

404.Կատարիր հանում և արդյունքը  ստուգիր գումարումով։

6153-523=5630

5630+523=6153

բ)2453-216=2237

2237+216=2453

405. Կատարիր  բազմապատկում և  արդյունքը  ստուգիր  բաժանումով

1560×6=9360

9360:6=1560

բ)4200×50=210,000

210,000:50=4200

406.Կատարիր  բաժանում  և  արդյունքը  ստուգիր բազմապատկումով

Ա)21500:50=430

430×50=21500

բ)12420:30=414

414×3012420